Gönüllüler Deniz Kaplumbağaları İçin Biraraya Geldi

Muğla'nın Ortaca ilçesine bağlı Dalyan beldesinde, Deniz Kaplumbağaları Araştırma Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi (DEKAMER) tarafından Avrupa Birliği Leonardo da Vinci Hareketlilik Çalıştayı yapıldı

Proje çerçevesinde katılımcılara, Dalyan'da ve İztuzu Plajı'nda tanıtım toplantıları düzenlendi. Proje ortağı ülkelerden İtalya, İspanya ve Hırvatistan'dan gelen yetkililerin de hazır bulunduğu çalıştayda gönüllüler, DEKAMER hakkında bilgi aldı. İztuzu Plajı'nda bulunan merkezi ziyaret ederek, yaralı kaplumbağa ihbarı, taşınması, ilk yardımı ve bakımı, deniz kaplumbağalarının yuvalama, kafesleme ve markalama işlemlerinin yapılışlarını seyretti. Dalyan kanallarında teknelerle kaplumbağa gözleyen katılımcılar, bilinçsiz balıkçılık ve turizm faaliyetlerinin deniz canlıları üzerindeki etkilerini de yerinde görme imkanı buldu.

Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında belirlenmiş ve resmî olarak kabul edilmiş 20 yuvalama kumsalı bulunuyor. Bu kumsallar batıdan doğuya şöyle sıralanıyor: Ekincik, Dalyan, Dalaman, Fethiye (Muğla), Patara, Kale, Kumluca, Çıralı, Tekirova, Belek, Kızılot, Demirtaş, Gazipaşa (Antalya), Anamur, Göksu Deltası, Alata, Kazanlı (İçel), Akyatan, Yumurtalık (Adana) ve Samandağ (Hatay).

Dr. Ali Fuat Canbolat'ın bu konu hakkındaki çalışmaları...

Proje Rapor Özeti

Dr. Ali Fuat Canbolat (2000a)'ın 1999 yılında bölgede elde etmiş olduğu sonuçlar, tamamı yaklaşık 29.5 km olan Belek kumsalının Akdeniz'deki bilinen

Caretta caretta yuvalama alanları içerisinde Yunanistan'ın Zakhynthos Adası'ndan sonra ikinci büyük yuvalama alanı olduğunu göstermiştir. Bölgede, 2000 yılı üreme dönemindeki bu çalışma ve Özel Çevre Koruma Bölgesi'nde gerçekleştirilmiş (Canbolat, 2000b) çalışmalardan elde edilmiş veriler, Canbolat (2000a)'ın elde ettiği sonuçları desteklemiştir. Bu sonuçlar, önemli biyolojik zenginliklerimizden olan deniz kaplumbağaları ve kıyılarımızı korumak, imzaladığımız uluslararası sözleşmelerle taahhüt etttiğimiz sorumlulukları yerine getirmek istiyorsak, bölgedeki koruma çalışmalarına daha fazla ilgi göstermemiz gerektiğini ortaya koymaktadır.

Batıdaki Aksu Nehri ile doğudaki Acısu Çayı arasında kalan 16.0 km'lik alanda 2000 yılı üreme döneminde, Caretta caretta'ya ait 192 ve Chelonia mydas'a ait 5 adet yuva saptanmıştır. Belek Özel Çevre Koruma Bölgesi'nde yuvalamaların bölgesel dağılımı açısından en önemli alanların Belpark-Acısu (%38.0) ve Beşgöz-Asteria (%32.3) arasında kalan bölgeler; yuva yoğunluğu açısından en önemli alanların ise Aksu-Beşgöz (19.2 yuva/km) ve Beşgöz-Asteria (17.7 yuva/km) arasında kalan bölgeler olduğu belirlenmiştir.

Belek bölgesinde çalışma alanının tamamı için predasyona uğrayan yuva oranı %29.0, yavru çıkışı olan yuva oranı %61.5 olararak saptanmıştır. Bölgedeki yuvalardan yavru başarısını etkileyen en önemli doğal kaynaklı faktörün tilki predasyonu, insan kaynaklı yavru çıkış ve başarısını etkileyen olumsuz faktörlerin ise şemsiye-şezlong, kumsaldaki araç kullanımı ve çardak gibi yapılarla ilişkili olduğu belirlenmiştir.

Turizm tesisleri, ikinci konutlar ve araç trafiğinden kaynaklanan yapay ışıklar, bölgelerdeki yoğunluk durumlarına göre yuvalamaların bölgesel dağılımını etkilediği gibi yuvalardan çıkmış yavruların deniz yerine yanlış yöne gitmelerine neden olmaktadır. Yapay ışıklar nedeniyle yanlış yöne yönelmiş yavrularda, direkt denize yönelmiş yavrulara oranla ölümlerin arttığı saptanmıştır.

Bu projede önerilmiş uygulama programlarının hayata geçirilebilmesi için en kısa zamanda Belek'te, ilgili tüm kurum, kuruluş ve kişilerin katılacağı bir workshop düzenlenmesi önerilmektedir