Gönüllüler Deniz Kaplumbağaları İçin Biraraya Geldi
Muğla'nın Ortaca ilçesine bağlı Dalyan beldesinde, Deniz Kaplumbağaları Araştırma Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi (DEKAMER) tarafından Avrupa Birliği Leonardo da Vinci Hareketlilik Çalıştayı yapıldı
Proje çerçevesinde katılımcılara, Dalyan'da ve İztuzu Plajı'nda tanıtım toplantıları düzenlendi. Proje ortağı ülkelerden
İtalya,
İspanya ve
Hırvatistan'dan gelen yetkililerin de hazır bulunduğu çalıştayda gönüllüler, DEKAMER hakkında bilgi aldı. İztuzu Plajı'nda bulunan merkezi ziyaret ederek, yaralı kaplumbağa ihbarı, taşınması, ilk yardımı ve bakımı, deniz kaplumbağalarının yuvalama, kafesleme ve markalama işlemlerinin yapılışlarını seyretti. Dalyan kanallarında teknelerle kaplumbağa gözleyen katılımcılar, bilinçsiz balıkçılık ve turizm faaliyetlerinin deniz canlıları üzerindeki etkilerini de yerinde görme imkanı buldu.
Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında belirlenmiş ve
resmî olarak kabul edilmiş 20 yuvalama kumsalı bulunuyor. Bu kumsallar batıdan
doğuya şöyle sıralanıyor: Ekincik, Dalyan, Dalaman, Fethiye (Muğla), Patara,
Kale, Kumluca, Çıralı, Tekirova, Belek, Kızılot, Demirtaş, Gazipaşa (Antalya),
Anamur, Göksu Deltası, Alata, Kazanlı (İçel), Akyatan, Yumurtalık (Adana) ve
Samandağ (Hatay).
Dr. Ali Fuat Canbolat'ın bu konu hakkındaki çalışmaları...
Proje Rapor Özeti
Dr. Ali Fuat Canbolat (2000a)'ın 1999
yılında bölgede elde etmiş olduğu sonuçlar, tamamı yaklaşık 29.5 km olan Belek
kumsalının Akdeniz'deki bilinen
Caretta caretta yuvalama alanları içerisinde
Yunanistan'ın Zakhynthos Adası'ndan sonra ikinci büyük yuvalama alanı olduğunu
göstermiştir. Bölgede, 2000 yılı üreme dönemindeki bu çalışma ve Özel Çevre
Koruma Bölgesi'nde gerçekleştirilmiş (Canbolat, 2000b) çalışmalardan elde
edilmiş veriler, Canbolat (2000a)'ın elde ettiği sonuçları desteklemiştir.
Bu sonuçlar, önemli biyolojik zenginliklerimizden olan deniz kaplumbağaları ve
kıyılarımızı korumak, imzaladığımız uluslararası sözleşmelerle taahhüt
etttiğimiz sorumlulukları yerine getirmek istiyorsak, bölgedeki koruma
çalışmalarına daha fazla ilgi göstermemiz gerektiğini ortaya
koymaktadır.
Batıdaki Aksu Nehri ile
doğudaki Acısu Çayı arasında kalan 16.0 km'lik alanda 2000 yılı üreme döneminde,
Caretta caretta'ya ait 192 ve Chelonia mydas'a ait 5 adet yuva
saptanmıştır. Belek Özel Çevre Koruma Bölgesi'nde yuvalamaların bölgesel
dağılımı açısından en önemli alanların Belpark-Acısu (%38.0) ve Beşgöz-Asteria
(%32.3) arasında kalan bölgeler; yuva yoğunluğu açısından en önemli alanların
ise Aksu-Beşgöz (19.2 yuva/km) ve Beşgöz-Asteria (17.7 yuva/km) arasında kalan
bölgeler olduğu belirlenmiştir.
Belek bölgesinde çalışma
alanının tamamı için predasyona uğrayan yuva oranı %29.0, yavru çıkışı olan yuva
oranı %61.5 olararak saptanmıştır. Bölgedeki yuvalardan yavru başarısını
etkileyen en önemli doğal kaynaklı faktörün tilki predasyonu, insan kaynaklı
yavru çıkış ve başarısını etkileyen olumsuz faktörlerin ise şemsiye-şezlong,
kumsaldaki araç kullanımı ve çardak gibi yapılarla ilişkili olduğu
belirlenmiştir.
Turizm tesisleri, ikinci
konutlar ve araç trafiğinden kaynaklanan yapay ışıklar, bölgelerdeki yoğunluk
durumlarına göre yuvalamaların bölgesel dağılımını etkilediği gibi yuvalardan
çıkmış yavruların deniz yerine yanlış yöne gitmelerine neden olmaktadır. Yapay
ışıklar nedeniyle yanlış yöne yönelmiş yavrularda, direkt denize yönelmiş
yavrulara oranla ölümlerin arttığı saptanmıştır.
Bu projede önerilmiş
uygulama programlarının hayata geçirilebilmesi için en kısa zamanda Belek'te,
ilgili tüm kurum, kuruluş ve kişilerin katılacağı bir workshop düzenlenmesi
önerilmektedir